Egilea: Dr. Alejandro Olloqui Escalona (Ginekologoa – Elkargoko zk.: 282867126).
Giza papilomaren birusa, bere siglengatik HPV izenez ere ezaguna, mundu mailan maiz diagnostikatzen den sexu-transmisiozko infekzio bat da. Hain zuzen ere, duen prebalentzia handiak —eta oraindik ere inguruan duen tabu harrigarriak— bultzatzen gaitu IVF-Lifeko profesionalok gaur haren definizioaz, detekzioaz, prebentzioaz eta, noski, ugalkortasunarekin eta lagundutako ugalketa tratamenduekin duen harremanaz hitz egitera.
Giza papilomaren birusa (HPV) batez ere sexu bidez transmititzen den infekzio bat da, eta adituen estimazioen arabera, sexu-aktiboa den populazioaren %80 baino gehiagok izango du harekin kontaktua gutxienez behin bere bizitzan zehar. Gaur egun badakigu 150 eta 200 HPV andui artean existitzen direla, eta horietatik 40 inguru sexu bidez transmititzen direla. Andui horiek azaleko lesioak (azaleko eta genitaletako garatxoak) eta mukosetako lesioak (genitaletan edo orofaringe mailan) eragin ditzakete.
Hauek gradu baxuko eta gradu altuko anduietan sailkatzen dira, arrisku onkogenikoaren arabera; hau da, minbizia eragiteko duten gaitasunaren arabera. Aukera horrek ez luke beldurrik eragin behar, minbizia eragiten duten HPV motak gutxi baitira, baina gizarte gisa kontziente izan behar dugu ahal den neurrian bai egoera hori bai hasierako kutsadura prebenitzeko ditugun aukerez.
HPVren ezaugarrietako bat da ez duela beti sintomarik eragiten. Aurretik aipatutako andui batzuek, adibidez, genitaletako garatxoen bidez agertu ohi dira; horiek gradu baxuko anduiekin lotuta daude, eta ezagunenak 6 eta 11 anduiak dira. Bestalde, arrisku handiko anduiak lesio intraepitelial aurre-minbizidunen agerpenarekin lotzen dira hasierako faseetan, eta lesio minbizidunekin fase aurreratuagoetan; izan ere, umetoki-lepoko minbizi kasu gehienak andui horiekin erlazionatuta daude.
Anomalia horiek ikusgai ez direnez, haiek detektatzeko modu bakarra zitologia baten bidez da. Gainera, emakumearen zerbixeko zelulak aztertuz, lesio horien atzean dagoen HPV mota identifikatu daiteke.
Papanicolau proba edo zitologia, zalantzarik gabe, emakumeek giza papilomaren birusa detektatzeko eta kontrolatzeko duten tresnarik indartsuenetako bat da. Gizonen kasuan, diagnostikoa zailagoa izan ohi da, ez baitago adostasunik hori egiteko modurik eraginkorrena eta fidagarriena zein den jakiteko. Normalean, gizonek beren gorputzean garatxoak edo bestelako lesioak ikusten dituztenean ohartzen dira infekzioaz, eta kasu guztietan transmisio-bektore garrantzitsuak dira.

Ulertu behar dugun gauza garrantzitsuetako bat da HPVk ez duela benetako sendabiderik, nahiz eta albiste ona den normalean bi urte inguruan berez desagertzen dela. Infekzioa agertzen denean edo irauten duenean, kontrol ginekologiko erregularrek ahalbidetuko dute pazienteak eta bere espezialistak egoerari aurre egitea. Kontrol horien maiztasuna asko aldatzen da herrialdearen arabera eta, Espainiaren kasuan, autonomia-erkidegoaren arabera ere bai. Kontsulta horietan beti egiten da dagokion zitologia, eta askotan kolposkopia batekin osatzen da.
Proba horri esker, ginekologoak kolposkopio baten bidez —handitze eta argitasun handia ematen duen mikroskopio bat— umetoki-lepoko eremu susmagarriak detektatu ditzake, azido azetikoaren disoluzio bat aplikatu ondoren kolorea aldatzen baitute. Kolposkopia gutxieneko inbasiboa da eta ez da mingarria, nahiz eta batzuetan apur bat deserosoa izan, 10 minutu inguruko iraupena duelako. Eremu potentzialki anormalak ikusten badira, espezialistak biopsia egin dezake, eta laborategi batean aztertuko da lesio gaiztoak baztertzeko.
Tratatu daitezkeenak, adibidez, garatxo batzuk dira, haiek kentzearen edo erabilera topikoko medikamentuak agintzearen bidez. Azken urteotan, ohikoa bihurtu da sistema immunologikoaren funtzionamendu egokia lagun dezaketen elikadura-osagarriak gomendatzen dituzten profesionalekin topo egitea; izan ere, sistema immunologikoa ezinbestekoa da giza papilomaren birusaren aurka borrokatzeko.
Gazteen artean duen prebalentzia dela eta, literatura zientifikoko ikerketa askok aztertu dituzte giza papilomaren birusak pertsonen ugalkortasunean izan ditzakeen ondorioak.
Emakumeen kasuan, datuak kontraesankorrak dira. Alde batetik, badirudi HPVk ez diola emakumeen ugalkortasun-gaitasunari eragiten; hala ere, zenbait ikerketak birusa eta haren lesioen tratamendua antzutasuna pairatzeko arrisku handiagoarekin eta/edo haurdunaldian eta erditzean konplikazioak izatearekin lotzen dituzte, neurri batean HPV beste ITS batzuekin batera gertatzen delako eta horrek sistema immunologikoa ahultzen duelako.
Giza papilomaren birusa diagnostikatu zaien eta ugalketa-aholkularitza eskatzen duten pazienteek arazorik gabe egin dezakete ugalkortasun-tratamendu bat. Hala ere, kontuan hartu behar da lesioren bat badago, tratamendua atzeratzea gomendatuko dela desagertu arte.
Hipotesi hori gizonezkoetan aztertu denean, ondorioak argiagoak izan dira, frogatu baita HPV infekzio batek espermatozoideen kalitatean, haien osaera genetikoan eta baita azoospermia eragitean ere eragina izan dezakeela. Egoera horiek guztiak IVF-Lifeko bezalako talde esperientziadun batek landu eta konpon ditzake.
Giza papilomaren birusaz ez kutsatzeko modurik onena sexu-harremanetan hesi-metodo antisorgailuak erabiltzea da (adibidez, preserbatiboa). Arazoa da batzuetan metodo horiek ez dituztela estaltzen lesioak egon daitezkeen gorputzeko atal guztiak, eta, ondorioz, kutsadura berdin gertatzen dela.
Egoera horrek birusaren aurkako txertaketaren garrantzia agerian uzten du; gaur egun Espainian hainbat izen komertzialekin eskaintzen da.

Gaur egun Espainian, aipatutako txertaketa osasun sistema publikoak estaltzen du sexu-harremanik izan ez duten neska aurre-nerabe eta nerabeentzat. Espezialista batzuek gizonei ere txertoa ematea gomendatzen dute, nahiz eta haien txertaketa-egutegian sartuta ez egon.
Giza papilomaren birusak gizartean duen maiztasuna dela eta, IVF-Lifen protokoloak ditugu diagnostiko hori jaso ondoren gugana jotzen duen paziente bakoitzera egokitzen direnak. Gurekin, ez HPVk ez beste edozein egoerak ez zaitu ama izateko zure helburutik urrunduko.